İstanbul’da Camii olarak kullanılmaya başlanılan Ayasofya’da Güney galerinin batı duvarında Doğu Roma Resim Sanatı’nda Rönesans başlangıcı olarak kabul edilen Deisis sahnesinin yer aldığı mozaik pano bulunmaktadır. Bu sahnenin en önemli tasviri Pantokrator İsa olarak kabul edilmektedir.

Bizans İmparatorluğu’nun varlığını sürdürdüğü yıllarda başkent Kostantinopolis’in en büyük kilisesi Ayasofya’ydı. Ayasofya Bizans sanatının önemli eserlerine ev sahipliği yapmaktadır. Genel olarak Bizans sanatı; duvar resimleri, metal işleri ve mozaik tekniğinin ön planda olduğu bir geleneğe sahiptir. Bu da Bizans’ın ardında çok değerli eserler bırakmasını sağlamıştır.

Pantokrator İsa, Hristiyan ikonografisinde bir sahne. İsa‘nın sol elinde İncil  tutarken sağ eliyle takdis işareti yapar halde tasvir edildiği bu sahne Hristiyan sanatında en çok kullanılan sahnelerden biridir. Kelime anlamı itibarıyla “yüce, her şeye gücü yeten, evrenin hakimi” anlamına gelen pantokrator adı verilen sahnede İsa’nın tanrısallığı vurgulanmaktadır.

Deisis mozaiği, Yaklaşık 1261  yılında yapılmıştır ve Ayasofya’nın en önemli, en güzel mozaiği olarak kabul edilir.  Mozaiğin tamamında İsa’nın yanında Bakire Meryem ve Vaftizci Yahya yer almaktadır. İnsanlık için merhamet isterler.

Bizans sanatında yumuşak renkler, güçlü renklerle kontrast oluşturur. İsa’nın yüz hatları merhameti ön plana çıkartacak şekilde tasvir edilmiştir.

Bu üç figür, Büyük İskender’in istilalarıyla başlayan Antik Dünya’da Grek etkisinin doruğa ulaştığı dönemin izlerini taşıyordu. Helenistik Dönem sanatının bir parçası olduğu aşikardı. Bu yüzden Deisis Mozaiği, mozaik tekniği ve tasvirin yapılış şekli ile dikkat çekiyordu. Yüzlerdeki canlılık ve renklerin seçimi açısından oldukça başarılı bir mozaik olduğu rahatlıkla görülebiliyordu.

https://uzaklarayolculuk.com/

Kaynak:

Sanatın Kısa Öyküsü, Susie Hodge