Herkes öldürür sevdiğini ama herkes öldürdü diye ölmez…

Oscar Wilde

Oscar Wilde, 16 Ekim 1854’ te Dublin’ de dünyaya geldi. Türkiye’de çoğunlukla “Dorian Gray’in Portresi” adlı romanıyla tanınan İrlandalı yazar sıra dışı kimliğiyle dikkatleri üzerine çekmeye küçük yaşlarda başlamıştı. Dublin’ deki Trinity Collage ve sonrasında Oxford’ da eğitim gördü. İlk kez 24 yaşında kazandığı şiir yarışmasıyla adını duyurmayı başardı. Kısa zamanda estetik ve sanat üzerine verdiği dersler ve yazdığı makalelerle İngiliz sosyetesinde saygı duyulan biri haline geldi.

Wilde ününün ve saygınlığının doruğundayken eş cinsellik suçlamalarını yanıtsız bırakmadı ve doğruladı. Bu Oscar Wilde için felaketin başlangıcı edebiyat dünyası için ise muhteşem bir eserin tohumlarının filizlenmesi anlamına geliyordu. Wilde, Reading Devlet Hapishanesi’ne gönderildi ve Reading Zindanı Baladı adlı kült eserini yazmasına neden olacak olan mahkûm Charles Thomas Wooldridge ile burada tanıştı.

Wooldridge İngiliz Kraliyet Muhafız Alayı’ nda bir subaydı. Genç karısının kışladaki askerlerden biriyle gizli gizli görüştüğü dedikodusunu öğrenince aralarında şiddetli bir geçimsizlik çıkmıştı. Çift en sonunda kavgaların yatışması amacıyla ilişkilerine bir süre ara vermek zorunda kaldılar. Ancak Subay Wooldridge karısı hakkında çıkan dedikoduların ağırlığını bir süre sonra kaldıramadı ve sinir krizine girip karısının bulunduğu evi bastı. Yanında getirdiği usturayla genç kadının şah damarını keserek polise teslim oldu. Wooldridge’ in iyi halinden emin olan halk onun idamını durdurmak için çeşitli girişimlerde bulundu. Ancak suçunun kefaretini ödemek istercesine Wooldridge bütün uzanan yardım ellerini geri çevirdi. Bütün idari mercilere idamını istediğini dilekçelerle bildirdi. Ne var ki son bir isteği vardı, idamında askeri üniformayla hayata gözlerini yummak. İç İşleri Bakanlığı özel bir kanun ile bu isteğini yerine getirdi. Wooldridge 7 Temmuz 1896 yılında Reading Hapishanesi’ nde idam edildi.

Oscar Wilde, mahkûm arkadaşı Wooldridge’ nin son günlerindeki vicdan azabı ve korkusuzca kaderine teslim oluşu karşısında çok etkilenmişti, Reading Zindanı Baladı adlı eserini yazarak onu ölümsüzleştirmek istemişti.

Balad toplamda 654 mısradan oluşmaktadır. Aşağıda ise Ezel dizisinden Tuncel Kurtiz’ in seslendirmesiyle aşina olduğumuz “Herkes Öldürür Sevdiğini” adlı bölümü, efsaneleşen Tozan Alkan çevirisiyle sizlere sunuyoruz.

Kulak verin sözlerime iyice

Herkes öldürebilir sevdiğini

Kimi bir bakışıyla yapar bunu,

Kimi dalkavukça sözlerle,

Korkaklar öpücük ile öldürür,

Yürekliler kılıç darbeleriyle!

Kimi gençken öldürür sevdiğini

Kimileri yaşlı iken öldürür;

Şehvetli ellerle öldürür kimi

Kimi altından ellerle öldürür;

Merhametli kişi bıçak kullanır

Çünkü bıçakla ölen çabuk soğur.

Kimi aşk kısadır, kimi uzundur,

Kimi satar kimi de satın alır;

Kimi gözyaşı döker öldürürken,

Kimi kılı kıpırdamadan öldürür;

Herkes öldürebilir sevdiğini

Ama herkes öldürdü diye ölmez.