Her yazarın etkilendiği bir yazar vardır. Hatta çoğu yazara sorduğunuz zaman etkilendiği, sevdiği bir yazarı taklit ettiğini, onun yazılarını yeniden yazdığını söyler. Metinler yazılırken şiir ya da düzyazı alıntılama, telmih, metinlerarasılık yollarına başvurulabilir. Bu, metinlerin yeniden yazılmış olması anlamına gelmemektedir. Yeniden yazılmış eserlerde yazar amacını belli eder. O metnin okuyucusu, öncesinde böyle bir metinden haberdardır ve dönüşmüş halini görebilmektedir.

Yeniden yazma hangi türden olursa olsun, önceki bir metnin, onu taklit eden, dönüştüren açık ya da kapalı bir biçimde ona gönderen bir başka metinde yinelenmesi şeklinde tarif edilmiştir

(Aktulum, 2000)

Murathan Mungan, Kırk Oda isimli kısa öykülerden oluşan kitabında farklı masalları ya da öykülerinde yeniden yazma yöntemini kullanmıştır.

Mungan, masallarının arasında herkesin bildiği üç masalı (Külkedisi, Pamuk Prenses, Uyuyan Güzel) ele almış ve bunları yeniden yazmıştır.  Bu masalların seçilme sebebini herkes tarafından bilinmesi, masalların başkahramanlarının kadın olması ve bu kadınlar üzerinden bir mesaj vermek istemesi olarak söyleyebiliriz. Günümüz dünyasında çocuklar bu masalları okuyarak, ebeveynlerinden dinleyerek büyümektedirler. Onlara anlatılacak her masalın önemli bir mesajı vardır. Mungan masallardan alınması gereken dersin beyaz atlı bir prens, her şeyi değiştirecek bir büyü olmadığına işaret eder. Bu noktada yazarın verilecek dersleri en iyi şekilde iletebilmesi için yeniden yazma yöntemini kullandığını ve masallarında alt-metin olarak Grimm masallarını seçmesinin isabetli olduğunu söylemek yanlış olmaz.

Zamanımızın Bir Külkedisi adlı masalında yazarın yaptığı örgesel dönüşüm, tutkusal bir örgenin yerine siyasal bir örge koymaktır. Yazar burada burjuvazi sınıfa karşı bir eleştiride bulunmuştur. Murathan Mungan, örgesel dönüşümün kullanıldığı ilk paragraftan sonra öykünme üslubunu kullanarak metnini yeniden yazmıştır. Masal olarak kabul ettiğimiz masalımızın tamamına bakıldığında masal öğelerinden izler görmekteyiz ancak metnin farklı noktalarında gerek parantez içi gerekse büyük harfler kullanılarak yazarın yorum yaptığını da görmekteyiz. Bu, yeniden yazılmış metinlerde görülebilecek bir durumken masal metinlerinde rastlanmayan bir durumdur. Yazar parantez içi ve büyük harf kullanımını Külkedisi masalının orijinalinden alıntılar alıp daha sonra da bu alıntılara yorum katarak yapmıştır. Burada yazarın amacı okuru kurgudan uzaklaştırmadan kendi fikirlerini beyan etmektir.

Yedi Cücesi Olmayan Bir Pamuk Prenses adlı masalın daha adını okur okumaz Yedi Cüce’nin Grimm Masallarındaki orijinal masala etkisinin ne kadar fazla olduğu akla gelmektedir. Bu masal klasik Pamuk Prenses ve Yedi Cüceler masalından çok farklıdır. Pamuk Prenses, klasik masaldan hareketle kendisinin de aynı şeyleri yaşayarak mutluluğa ulaşacağını düşünür fakat işler düşündüğü ve istediği gibi gitmez.

Yüzyıllık Uyuyan Güzel adlı masalda yazar, diğer masallarda olduğu gibi bir varmış bir yokmuş başlangıç formelini kullanarak giriş yapmıştır. Mungan, orijinal masalın sonunda Uyuyan Güzel’in uyanmasını kendi masalında başlangıç yapmıştır. Yani masal bir sonla başlayarak geriye doğru dönüşlerle yazılmıştır. Uyuyan Güzel uyandığı zaman düşünmeye başlar. Bu düşünme Âdem ile ilgilidir. Âdem’in yaratıldığı anda çektiği yalnızlığı anladığını söyleyerek içsel tartışmalara girer. Diğer metinlerde olduğu gibi parantez içi kullanılarak yorum yapılması durumu Yüzyıllık Uyuyan Güzel masalında da vardır. Yazar yer yer kendi yorumlarına yer vererek okuruna prensesin ağzından seslenmiştir. Bu durum okurun gerçeklik algısı ile oynamaktadır. Yazar orijinal metinden alıntılar yaptığı bölümlerin hepsinde büyük harf ve parantez içi kullanarak yorum yapmamış, bazı bölümlerde sadece alıntıyı vermiştir. Metinde genişletme yöntemine de başvurulmuştur.

Bu üç masalda yazar, tek bir öykünme yöntemi kullanarak masal üslubu olan öğrenilen geçmiş zamanda değil görülen geçmiş zamanda metinleri yazmıştır. Metinlerde metinlerarasılık yönteminin önemli bir rol oynadığını görmekteyiz. Metinlerarasılık okurların bildiği metinlere yapılan göndermelerle olmaktadır. Metinlerimizde ortaya konulan metinlerarasılık yeniden yazılma, dönüşüm, alaycı dönüştürüm olarak karşımıza çıkmaktadır. Murathan Mungan’ın çok bilinen Grimm masallarını tercih etmesinin sebebi bu masallara eleştirel bir yön katması olarak ifade edilebilir. Masalları masal yapan unsurlar Grimm masallarında çok sık karşımıza çıkmaktadır.

Kaynak:

KARAYEL, Z. Vladimir Propp’un Biçimbilimsel Yaklaşımı Çerçevesinde Murathan Mungan’ın Yeniden Yazılmış Üç Masalının Tahlili, Lisans Bitirme Tezi.